น้ำท่อมหรือน้ำจากใบกระท่อมเป็นเครื่องดื่มที่มีต้นกำเนิดในวัฒนธรรมดั้งเดิมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในประเทศไทย มาเลเซีย และอินโดนีเซีย
ใบกระท่อมมีสารสำคัญชื่อว่า ไมทราไจนีน และ 7-ไฮดรอกซีไมทราไจนีน ซึ่งมีผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง และอาจก่อให้เกิดผลคล้ายยากระตุ้นหรือยาบรรเทาปวดขึ้นอยู่กับปริมาณที่บริโภค
แม้ว่าใบกระท่อมจะถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการรักษาอาการปวดหรือเพิ่มพลังงานในระดับพื้นบ้านมาอย่างยาวนาน แต่ก็มีข้อสงสัยเกี่ยวกับผลกระทบของมันต่อร่างกายและการตรวจพบสารเสพติดในกระบวนการทางกฎหมาย
ใบกระท่อมและสารเสพติด
แม้กระท่อมจะไม่ถูกจัดเป็นยาเสพติดร้ายแรงในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยที่ได้ถอดใบกระท่อมออกจากบัญชียาเสพติดประเภทที่ 5 เมื่อปี พ.ศ. 2564
แต่สารไมทราไจนีนที่อยู่ในกระท่อมนั้นยังสามารถตรวจพบได้ในร่างกายเมื่อมีการตรวจสารเสพติด ทั้งนี้การตรวจหาสารจากใบกระท่อมในร่างกายขึ้นอยู่กับประเภทของการตรวจ เช่น การตรวจปัสสาวะ การตรวจเลือด หรือการตรวจเส้นผม
- การตรวจปัสสาวะ
สารไมทราไจนีนสามารถตรวจพบได้ในปัสสาวะภายใน 24-48 ชั่วโมงหลังการบริโภค ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปริมาณที่บริโภคและความสามารถของร่างกายในการกำจัดสารออก
- การตรวจเลือด
การตรวจเลือดอาจตรวจพบสารไมทราไจนีนในระยะเวลาสั้นกว่าการตรวจปัสสาวะ โดยส่วนใหญ่จะตรวจพบได้ในไม่กี่ชั่วโมงถึง 24 ชั่วโมงหลังการบริโภค
- การตรวจเส้นผม
การตรวจเส้นผมเป็นการตรวจที่สามารถตรวจย้อนหลังได้ยาวนานที่สุด ซึ่งอาจพบสารไมทราไจนีนในเส้นผมได้หากมีการบริโภคใบกระท่อมเป็นประจำ
การตรวจพบในบริบททางกฎหมาย
ในกรณีของประเทศไทย กินน้ำท่อม หรือใบกระท่อมถือว่าไม่ผิดกฎหมายอีกต่อไปหลังการถอดถอนจากบัญชียาเสพติด แต่ในบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกาหรือประเทศในยุโรปบางแห่ง ใบกระท่อมยังถือเป็นสารควบคุม
และการตรวจพบไมทราไจนีนในร่างกายอาจส่งผลต่อการดำเนินคดีทางกฎหมาย เช่น การทำงาน การขับขี่ยานพาหนะ หรือการรับโทษในคดีเกี่ยวกับสารเสพติด
ผลกระทบต่อสุขภาพ
การบริโภคน้ำท่อมในปริมาณที่เหมาะสมอาจไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพอย่างร้ายแรง แต่หากบริโภคในปริมาณมากหรือใช้ต่อเนื่อง
อาจเกิดอาการเสพติดและส่งผลกระทบต่อระบบประสาท รวมถึงปัญหาเกี่ยวกับตับและไต นอกจากนี้ ผู้ที่บริโภคใบกระท่อมร่วมกับสารเสพติดชนิดอื่น เช่น แอลกอฮอล์หรือยากล่อมประสาท อาจมีความเสี่ยงต่ออันตรายสูงขึ้น
การกินน้ำท่อมหรือใบกระท่อมสามารถตรวจพบสารไมทราไจนีนในร่างกายได้ ทั้งในปัสสาวะ เลือด หรือเส้นผม แม้ในประเทศไทยจะไม่ถือว่าผิดกฎหมาย
แต่ในบางประเทศยังถือว่าใบกระท่อมเป็นสารเสพติด หากต้องเดินทางไปต่างประเทศ ควรศึกษากฎหมายของประเทศนั้นๆ ให้ละเอียด
นอกจากนี้ การบริโภคใบกระท่อมควรอยู่ในความเหมาะสมเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อสุขภาพและความเสี่ยงต่อการเสพติดในระยะยาว
สนับสนุนโดย เครื่องช่วยฟัง ดิจิตอล